Gerçekleşmelerde ortaya çıkan sapmalar yalnızca rakamsal fark olarak değerlendirilmez; bu farkların arkasındaki operasyonel ve finansal nedenler detaylı biçimde analiz edilir. Gelir düşüşü pazar daralmasından mı kaynaklanıyor, fiyatlama stratejisinden mi, yoksa tahsilat sorunlarından mı? Maliyet artışı ham madde fiyatlarından mı, verimsizlikten mi, yoksa planlama eksikliğinden mi doğuyor? Bu soruların yanıtı netleştirilmeden sağlıklı bir finansal yönetim mümkün değildir. Sapmaların nedenleri belirlendikten sonra, tekrarını önleyici finansal ve operasyonel önlemler geliştirilir. Gerekirse bütçe revize edilir, maliyet yapısı yeniden düzenlenir, fiyat politikası gözden geçirilir veya nakit planlaması güncellenir. Böylece bütçe yalnızca karşılaştırma yapılan bir tablo olmaktan çıkar; karar destek sistemine dönüşür.